ինչ քայլերի դիմեցին սասանյանները հայաստանում իրենց արքայատոմը հաստատելու համար ինչու ինչպես էին կարգավորում արքայի և նախարարների հարաբերությունները ընդհանրացրու ինչո՞վ էր պայմանավորված արշակունյան հայաստանում արքայական իշխանության թուլացումը ճանաչիր ազդեցությունը ինչ հետևանքներ ունեցավ քաղաքների անկումն ու աշակունյանց հայաստանում վերլուծել իր փոփոխությունները հանցրեց հավատատիրական կարգերի ձևավորումը արշակունյաց հայաստանում

1. **Ի՞նչ քայլերի դիմեցին Սասանյանները Հայաստանում իրենց արքայատոմը հաստատելու համար և ինչո՞ւ։** Սասանյանները ձգտում էին վերացնել հայ Արշակունիների իշխանությունը, քանի որ վերջիններս համարվում էին իրենց տոհմական թշնամիները (Պարթև Արշակունիների ճյուղը)։ Նրանք փորձում էին Հայաստանում հաստատել իրենց տոհմակիցներին՝ «Հայոց մեծ արքա» տիտղոսով, որպեսզի երկիրը դարձնեն Իրանից կախյալ նահանգ։ *Թարգմանություն:* Какие шаги предприняли Сасаниды для утверждения своей династии в Армении и почему? Сасаниды стремились ликвидировать власть армянских Аршакуни, так как те были их родовыми врагами. Они пытались утвердить своих представителей с титулом «Великий царь Армении», чтобы превратить страну в зависимую провинцию. 2. **Ինչպե՞ս էին կարգավորում արքայի և նախարարների հարաբերությունները։** Արշակունյաց Հայաստանում հարաբերությունները կարգավորվում էին «Գահնամակով» և «Զորանամակով»։ Գահնամակը սահմանում էր նախարարների տեղն ու պատիվը արքունիքում, իսկ Զորանամակը՝ նրանց զորքի քանակը։ Արքան հանդես էր գալիս որպես «տերերի տեր» (տանուտերերի տեր)։ *Թարգմանություն:* Как регулировались отношения между царем и нахарарами? В Армении Аршакуни отношения регулировались «Гахнамаком» (местнический список) и «Зоранамаком» (военный список). Царь выступал как «владыка владык». 3. **Ինչո՞վ էր պայմանավորված Արշակունյաց Հայաստանում արքայական իշխանության թուլացումը։** Թուլացումը պայմանավորված էր ավատատիրական (ֆեոդալական) հարաբերությունների զարգացմամբ։ Նախարարները դառնում էին իրենց կալվածքների լիիրավ տերերը և ձգտում էին ինքնուրույնության՝ թուլացնելով կենտրոնաձիգ իշխանությունը։ *Թարգմանություն:* Чем было обусловлено ослабление царской власти в Армении Аршакуни? Ослабление было обусловлено развитием феодальных отношений. Нахарары становились полновластными хозяевами своих владений и стремились к самостоятельности. 4. **Ի՞նչ հետևանքներ ունեցավ քաղաքների անկումը։** Քաղաքների անկումը (հատկապես Շապուհ II-ի արշավանքներից հետո) հանգեցրեց արհեստների և առևտրի թուլացմանը, ինչպես նաև արքայական հենարանի վերացմանը, քանի որ քաղաքները թագավորական իշխանության հիմնական հենարանն էին։ *Թարգմանություն:* Какие последствия имел упадок городов? Упадок городов привел к ослаблению ремесел и торговли, а также к потере опоры царской власти, так как города были ее главным оплотом. 5. **Ի՞նչ փոփոխություններ առաջացրեց ավատատիրական կարգերի ձևավորումը։** Ձևավորվեց աստիճանակարգություն (իշխանական բուրգ), որտեղ հողը պատկանում էր ոչ թե պետությանը, այլ ժառանգական սկզբունքով՝ տոհմերին (հայրենիք)։ Դա բերեց երկրի մասնատվածությանը և նախարարական ինքնուրույնության աճին։ *Թարգմանություն:* Какие изменения вызвало формирование феодальных порядков? Сформировалась иерархия, где земля принадлежала не государству, а родам на наследственной основе, что привело к раздробленности и росту самостоятельности нахараров.